Chirurgia stomatologiczna

Zakres zabiegów chirurgicznych w naszym gabinecie

✅ Wszystkie zabiegi wykonujemy w znieczuleniu – pacjent nie odczuwa bólu podczas procedury.

Ekstrakcja zęba (usunięcie) – kiedy jest konieczna?

Nie każdy ząb da się uratować. Ekstrakcję zalecamy, gdy:

• ząb jest zniszczony w ponad 70% – brak wystarczającej ilości tkanek do odbudowy

• nieudane leczenie kanałowe (re-endo nie jest możliwe lub nie rokuje sukcesu)

• zaawansowana paradontoza – ząb jest bardzo ruchomy

• ząb zatrzymany (np. ósemka) powodujący problemy – ból, stany zapalne, ucisk na sąsiednie zęby

• złamanie korzenia sięgające poniżej linii dziąsła – brak możliwości odbudowy

• ząb mleczny blokujący wyrzynanie się stałego (tzw. ząb mleczny zatrzymany)

Jak wygląda ekstrakcja? (krok po kroku)

1. Znieczulenie – miejscowe, czasem z dodatkowym podaniem środka naczyniozwężającego (mniejszy obrzęk i krwawienie).
2. Wybicie zęba – za pomocą dźwigni i kleszczy. W przypadku trudnych zębów – nacięcie dziąsła, usunięcie kości, a nawet podzielenie zęba na fragmenty (ekstrakcja chirurgiczna).
3. Wyreparowanie łożyska – usunięcie ziarniny, polerowanie kostnych krawędzi.
4. Wkładanie opatrunku (gąbka kolagenowa) – przyspiesza gojenie, chroni skrzep.
5. Szwy – przy ekstrakcjach chirurgicznych (przy prostych – często nie).

Czas trwania: 5–30 minut (w zależności od stopnia skomplikowania).

Zęby mleczne – różnice w ekstrakcji:

• są krótsze i cieńsze – używamy specjalnych, mniejszych kleszczy

• rzadko wymagają nacięć (poza zębami z resorpcją korzenia)

• zalecamy wcześniejsze zdjęcie RTG – by nie uszkodzić zawiązka zęba stałego

Hemisekcja – ratowanie fragmentu zęba

Hemisekcja to zabieg polegający na oddzieleniu i usunięciu jednego z korzeni w zębie wielokorzeniowym (np. w trzonowcach – zębach przedtrzonowych i trzonowych). Pozostała część zęba (zdrowy korzeń) pozostaje i może być odbudowana protetycznie.

Wskazania do hemisekcji:

• zmiana okołowierzchołkowa (torbiel, ziarniniak) obejmująca tylko jeden korzeń

• złamanie korzenia pionowe – ale tylko jednego

• perforacja dna komory lub ściany kanału w jednym korzeniu

• brak możliwości leczenia kanałowego w jednym korzeniu (np. niedrożny kanał)

Zalety hemisekcji w porównaniu z ekstrakcją całego zęba:

• zachowujemy część własnego zęba – most lub korona opiera się na naturalnym filarze

• unikamy rozsuwania sąsiednich zębów (brak przesunięć)

• lepsze rozłożenie sił zgryzowych niż przy całkowitym usunięciu

Przebieg:

1. Znieczulenie.
2. Przecięcie zęba wzdłuż (w miejscu rozwidlenia korzeni).
3. Usunięcie chorego fragmentu (korzeń + część korony).
4. Oczyszczenie łożyska, ewentualne uzupełnienie ubytku kostnego.
5. Odbudowa pozostałej części zęba (wypełnienie lub korona).

🦷 Hemisekcję wykonujemy stosunkowo rzadko – jest alternatywą dla ekstrakcji u pacjentów, którzy chcą zachować własny ząb.

Nacięcie i drenaż ropnia – nagły zabieg

Ropień to miejscowe nagromadzenie ropy w tkankach. W jamie ustnej najczęściej powstaje w następstwie nieleczonego zapalenia miazgi (ropień okołowierzchołkowy) lub choroby przyzębia (ropień przyzębny).

Objawy wymagające drenażu:

• silny, pulsujący ból (często samoistny, nasilający się przy pochylaniu głowy)

• obrzęk dziąsła, policzka lub okolicy podżuchwowej

• gorączka, złe samopoczucie

• ograniczenie otwierania ust (przy ropniu w okolicy żwacza)

Jak wygląda zabieg:

1. Znieczulenie (czasem wymaga dodatkowego podania ze względu na kwaśne pH ropy).
2. Nacięcie (cięcie skalpelem) w miejscu wyczuwalnego „balansowania” (fluktuacji).
3. Ewakuacja ropy – wypłukanie jałowym roztworem soli fizjologicznej.
4. Założenie drenu (paska gumy lub jałowego opatrunku) – zapewnia odpływ przez kolejne 1–3 dni.
5. Pacjent otrzymuje antybiotyk (zwykle amoksycylina lub klindamycyna) i leki przeciwbólowe.

Po zabiegu:

• ból i obrzęk ustępują w ciągu 24–48 godzin

• dren usuwamy po 2–3 dniach na wizycie kontrolnej

• należy płukać jamę ustną solą fizjologiczną lub chlorheksydyną

⚠️ Ropień nieleczony może prowadzić do poważnych powikłań: zapalenie kości szczęki, ropowica dna jamy ustnej, sepsa. Nie zwlekaj z wizytą.

Dekapturyzacja – usunięcie narastającego dziąsła

Dekapturyzacja (inaczej: gingiwektomia lub usunięcie przerostu dziąsła) to zabieg polegający na wycięciu nadmiaru dziąsła, który utrudnia higienę i prowadzi do stanów zapalnych.

Przyczyny przerostu dziąseł:

• leki (fenytoina, cyklosporyna, nifedypina – tzw. przerost polekowy)

• zmiany hormonalne (ciąża, dojrzewanie)

• idiopatyczne (nieznanej przyczyny)

• przewlekłe zapalenie (przerost zapalny)

Kiedy zalecamy dekapturyzację?

• dziąsło narasta na korony zębów – utrudnia szczotkowanie i nitkowanie

• powstają kieszonki rzekome (gromadzi się płytka i kamień)

• nawracające zapalenia dziąseł, krwawienie

• aspekty estetyczne (nadmiernie odsłonięte zęby są „krótkie”)

Zabieg dekapturyzacji (laserem lub skalpelem):

Po zabiegu pacjent otrzymuje płukanki przeciwzapalne i zalecenie unikania ostrych, gorących pokarmów przez 2–3 dni.

Znieczulenie i komfort pacjenta

Wszystkie zabiegi chirurgiczne wykonujemy w znieczuleniu miejscowym – zwykle lidokainą lub artykainą z adrenaliną (adrenalina zmniejsza krwawienie i przedłuża działanie). Dla pacjentów lękowych stosujemy dodatkowo:

• żel znieczulający przed wkłuciem – pacjent nie czuje igły

• środek uspokajający (konsultacja z lekarzem)

• w uzasadnionych przypadkach – leczenie w sedacji (znieczulenie dożylne, wymaga dodatkowych kwalifikacji)

🦷 Bezpieczeństwo: nowoczesne znieczulenie jest bezpieczne dla dzieci (odpowiednie dawki) i dorosłych, także kobiet w ciąży (po pierwszym trymestrze, konsultacja z lekarzem).